ابو القاسم سلطانى
207
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
درمان مسموميت : بايد بهسرعت امتيك و مواد قىآور و بعد روغن كرچك مصرف نمود . پس از دفع مواد سمى جوشانده غليظ قهوه و چند قطره اترسولفوريك آشاميد . خوردن ترب ، آب پونه ، آبكامه ، بوره ، فوتنج جبلى به درمان كمك مىكند . ( 1 * ) - تت دياسقوريدوس م - 4 ص 340 ش 67 ( 2 * ) - تت الحاوى ج 21 ص 257 ( 3 * ) - از الابنيه ص 245 ( 4 * ) - اصل : امابيطا ( 5 * ) - تت صيدنه عپ ص 288 ( 6 * ) - تلخيص از قانون عب 410 ، اختيارات 326 ، تحفه 197 ، برهان قاطع ، مخزن 423 Code - 2499 كماه Kam - ah ( قارچهاى زيرزمينى ) Fungi ( 2 ) Fungi اسم جمع و مفرد آن Fungus به معنى قارچ است كه شكل پست و ساده نباتات است و به 5 گروه بزرگ تقسيم مىشود . يكى از اين گروهها Ascomycetes مىباشد كه خانواده Tuberaceae و جنسهاى Terfezia , Tuber كه در واقع قارچهاى زيرزمينى هستند در اين خانواده قرار دارند و در طب سنتى ايران با نامهاى عربى كماه ، فقع آمدهاند كه به فارسى قارچ ( نوع زيرزمينى ) ، كشنج ، هكل و سماروغ ناميده شدهاند ( كليه اين اسامى جمع هستند ) . انواع مهم اين دو جنس كه در طب سنتى از آنها نام برده شده و كماه ناميده شدهاند عبارتند از : 1 - Tuber album Sow : شحمه الارض ( ابو ريحان ) 2 - T . brumale Vittad : فسوه الضبع ( ابو ريحان ) ، بنات الرعد ( ابن بيطار ) 3 - T . melanosporum : كماه ( ابو ريحان و ديگران ) 4 - T . magnatum Pico : بنات اوبر ( ابو ريحان ) 5 - T . michell : معذود ( ابن بيطار ) 6 - T . rufum Pico : كماه حمراء ( پهلمان ) از سه گياه اول در تغذيه استفاده مىشده است و سه گياه بعدى را براى تغذيه مناسب ندانستهاند . 7 - Terfezia claveriji : فقع ، قارچ ، دنبلان ( سلطان الحكماء ) . شرح هريك از گياهان فوق در موضع خود خواهد آمد . از آنجا كه خواص اين گياهان يكسان و مشترك بوده و در كتب قديم ذيل نام عمومى كماه آمده است به ذكر خواص مشترك آنها پرداخته مىشود . قدما خواص كماه را چنين ذكر نمودهاند :